วั คอรี มัสสิมิโน. บทความต้นฉบับ: Murray Rothbard’s Left-Libertarian Legacy. 2 มีนาคม 2026. แปลเป็นภาษาไทยโดย Kin นนี้เป็นวันครบรอบหนึ่งร้อยปีของเมอร์เรย์ รอธบาร์ด (Murray Rothbard) มีคนเขียนถึงมรดกของรอธบาร์ดต่ออิสรเสรีนิยมโดยทั่วไปไว้มากแล้ว แต่เขามีคุณูปการอย่างไรต่ออิสรเสรีนิยมฝ่ายซ้ายบ้าง มรดกของรอธบาร์ด? ต่ออิสรเสรีนิยมฝ่ายซ้าย? นักอิสรเสรีนิยมฝ่ายซ้ายและนักรอธบาร์ดนิยมส่วนใหญ่คงจะผงะเมื่อเห็นคำถามนี้ รอธบาร์ดมักถูกมองว่าเป็นตัวร้ายหรือไม่ก็ฮีโร่ฝ่ายขวา ซึ่งหลายครั้งการจัดหมวดหมู่เช่นนี้ก็มีเหตุผลของมันอยู่ เพียงแต่เรื่องราวจริงๆ ซับซ้อนกว่านั้นมาก คนส่วนใหญ่มักมองข้ามแนวโน้มแบบฝ่ายซ้ายในความคิดของรอธบาร์ด ซึ่งเห็นได้ชัดที่สุดในช่วงที่เขาเข้าร่วมขบวนการซ้ายใหม่ช่วงสั้นๆ แต่ก็ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ช่วงเวลานั้นแต่อย่างใด ด้วยสปิริตของการตรวจสอบอุดมการณ์ของนักคิดตามขนบอิสรเสรีนิยมด้วยแว่นแบบอิสรเสรีนิยมฝ่ายซ้าย ผมจึงขอเสนอการตรวจสอบมรดกทางความคิดของรอธบาร์ดดังต่อไปนี้ ผมจะเริ่มต้นด้วยด้านที่คุ้นเคยกันมากกว่า นั่นคือมรดกแบบฝ่ายขวา รอธบาร์ด: • มองว่าแนวคิดเสมอภาคนิยม (egalitarianism) คือการกบฏต่อธรรมชาติ (และเห็นว่าเราควรต่อต้านการกบฏดังกล่าว) • มีส่วนบุกเบิกอนาธิปไตยสายทุนนิยมอย่างชัดเจนเป็นครั้งแรก • มีทัศนคติเหยียดเชื้อชาติและสนับสนุน “วิทยาศาสตร์เชิงเชื้อชาติ” (racialist science) • มีทัศนคติเหยียดเพศ และอธิบายว่าขบวนการสตรีนิยมเกิดจากผู้หญิงที่เกลียดชังผู้ชายหรือเกลียดชังตัวเอง • มองข้ามประเด็นเรื่องการกีดกันรักต่างเพศ การเหยียดคนพิการ การเหยียดอายุ และ “วาทกรรมเหยื่อ” (victimologies)…

Oleh: Hein Htet Kyaw. Teks aslinya berjudul “Burmese Way to Crony Capitalism: The Socialist Roots of Burmese Cronyism”. Diterjemahkan ke dalam Bahasa Indonesia oleh Iman Amirullah Support Ringo by considering becoming his Patron. Sejarah sering mengingat kudeta tahun 1962 sebagai perebutan kekuasaan yang tiba-tiba oleh seorang jenderal yang haus kekuasaan. Namun, keengganan militer saat ini…

แฟรงค์ มิโลสลาฟ. บทความต้นฉบับ:  Review: Fully Automated Luxury Communism. 7 กรกฎาคม 2019. แปลเป็นภาษาไทยโดย Kin Fully Automated Luxury Communism หนังสือเล่มล่าสุดของอารอน บาสตานี (Aaron Bastani) แห่ง Novara Media ถือเป็นผลงานล่าสุดในกลุ่มงานเขียนแนวหลังทุนนิยม ซึ่งรวมถึงหนังสืออย่าง Four Futures ของปีเตอร์ เฟรส, Postcapitalism ของพอล เมสัน และ Inventing the Future ของนิก เซอนิเชค และอเล็กซ์ วิลเลียมส์ หนังสือเล่มนี้เป็นเหมือนภาพสะท้อนแบบมาร์กซิสต์ของหนังสือแนวป๊อปเทคทั้งหลายที่วางขายตามร้านหนังสือในสนามบิน ดังนั้นจึงถือเป็นผลงานที่อ่อนที่สุดในพวกอย่างไม่ต้องสงสัย บาสตานีเสนอกรอบแนวคิดของตัวเองในการแบ่งประวัติศาสตร์ออกเป็นช่วงๆ อ้างอิงบทความข่าวกระแสหลักเพื่อแสดงให้เห็นขอบเขตความเป็นไปได้ทางเทคโนโลยีในปัจจุบัน และแตะประเด็นหลักๆ ของแนวคิดหลังทุนนิยมทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นสินค้าต้นทุนส่วนเพิ่มเป็นศูนย์ (zero marginal cost goods) การกล่าวถึง The Fragment…

By Kevin Carson. Original: From Arab Spring to Fall Revolution? published on September 30, 2011. Translated into Burmese by Hein Htet Kyaw. ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နွေရာသီတွင် Wikileaks မှ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ လျှို့ဝှက်ကြေးနန်းစာပေါင်း သောင်းနှင့်ချီ၍ ထုတ်ဖော်ခဲ့ရာ အမေရိကန် အမျိုးသားလုံခြုံရေး အသိုက်အဝန်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ထောက်ခံသူများအကြား အလွန်တရာ အမျက်ထွက်စရာနှင့် စိတ်ပျက်စရာ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထိုစာရွက်စာတမ်းများတွင် အာရပ်အစိုးရ အများအပြား၏ ပြည်တွင်း အဂတိလိုက်စားမှု အသေးစိတ် အချက်အလက်များ ပါဝင်နေပြီး တူနီးရှားနိုင်ငံ၌ အစိုးရကို ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့သည့် “Facebook/Twitter တော်လှန်ရေး” ကို…

Di Sheldon Richman. Originale: What’s a Secular Heretic to Do? del 17 dicembre 2016. Traduzione di Enrico Sanna. I sistemi politici religiosi e laici a volte si assomigliano inspiegabilmente. Se pensiamo che entrambi hanno dogmi, dottrine e cose sacre possiamo chiederci, come fa William Cavanaugh, se davvero sono due cose distinte. Ce lo fanno pensare…

Oleh: Kevin Carson. Teks aslinya berjudul “What’s a ‘Libertarian Authoritarian’?”. DIterjemahkan ke dalam Bahasa Indonesia oleh Ameyuri Ringo. Support Ringo by considering becoming his Patron. ….Baik, mari kita luruskan terlebih dahulu. Dalam ulasannya atas buku Offended Freedom The Rise of Libertarian Authoritarianism, Brian Doherty dari Reason menyebut fenomena yang dibahas dalam buku ini sebagai kisah…

Di Kevin Carson. Originale: Capitalism in Inches and Pounds: A Parable, dell’undici marzo 2026. Tradotto in italiano da Enrico Sanna. La storia secondo cui i capitalisti servono a fornire i lavoratori dei mezzi di produzione, e il profitto rappresenta il compenso per fare ciò, non ha senso. Tutto quello che hanno i capitalisti è il…

แฟรงค์ มิโลสลาฟ. บทความต้นฉบับ:  ‘Exit’ and the Left. 18 มกราคม 2019. แปลเป็นภาษาไทยโดย Kin ในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา งานเขียนสำคัญของอัลเบิร์ต โอ. เฮิร์ชแมน (Albert O. Hirschman) เรื่อง Exit, Voice and Loyalty กลายเป็นงานชิ้นสำคัญที่ถูกกล่าวถึงอย่างกว้างขวางในบางวงการ ชาวอิสรเสรีนิยม เสรีนิยม และกลุ่มอนุรักษนิยมปฏิกิริยา ต่างค้นพบคุณค่าในแนวคิดของเฮิร์ชแมน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแง่ที่เกี่ยวข้องกับคำสัญญาของการปฏิวัติเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT revolution) น่าเสียดายที่ฝ่ายซ้ายกลับล้มเหลวในการพิจารณางานเขียนชิ้นนี้อย่างจริงจัง ส่วนหนึ่งเพราะความเชื่อมโยงของมันกับระบบทุนนิยมเสรี และส่วนหนึ่งเพราะผู้ที่มักอ้างถึงตำราเล่มนี้มักเป็นคนที่มีอภิสิทธิพิเศษในชีวิตอยู่มาก ตัวอย่างเช่น คำกล่าวอ้างของแพทรี ฟรีดแมน (Patri Friedman) ที่ว่า “พวกเราคิดว่าเสรีภาพในการออกจากระบบ (free exit) นั้นสำคัญมากจนเราเรียกมันว่าสิทธิมนุษยชนสากลเพียงประการเดียว” ซึ่งพูดในบริบทของมหาเศรษฐีซิลิคอนวัลเลย์ที่ต้องการสร้างรัฐชาติอิสระแบบ “อิสรเสรีนิยม” ซึ่งฟังดูเป็นความคิดกลวงๆ อยู่ไม่น้อย เช่นเดียวกับเสรีภาพของสื่อมวลชนเมื่อหลายศตวรรษก่อน เสรีภาพในการสร้างรัฐชาติของตัวเองนั้นดูดี… ถ้าคุณมีปัญญาจ่าย อย่างไรก็ตาม การที่ข้อโต้แย้งเหล่านี้ถูกนำไปใช้โดยผู้ที่มีความเข้าใจเรื่องเสรีภาพอย่างตื้นเขินไม่ได้ทำให้ข้อโต้แย้งเหล่านั้นไร้คุณค่าแต่อย่างใด ที่จริงแล้ว…

By abc. Original article: The First Intifada and Anarchism, published on November 23, 2022. Translated into Burmese by Hein Htet Kyaw. ပထမ အင်တီဖာဒါ (အာရဗီလိုတော့ ‘ခါချပစ်တာ’ ဒါမှမဟုတ် ‘အုံကြွမှု’ လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်) ဆိုတာ အစ္စရေးက ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေတွေကို သိမ်းပိုက်ထားတာကို ပထမဆုံးအကြိမ် ပါလက်စတိုင်းတွေဘက်က ပြန်တွန်းလှန်ခဲ့တဲ့ အုံကြွမှုကြီးပေါ့။ ဒါဟာ ၁၉၈၇ ဒီဇင်ဘာကနေ ၁၉၉၃ အော်စလို သဘောတူညီချက် (Oslo Accords) လက်မှတ်မထိုးခင်အထိ ကြာခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေးကျူးကျော်မှုကို တော်လှန်တဲ့ ဒီ “အင်တီဖာဒါ” ဆိုတဲ့ နာမည်က ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာ လူသိများတဲ့…

Oleh: Cory Massimino. Teks aslinya berjudul “Murray Rothbard’s Left-Libertarian Legacy”. DIterjemahkan ke dalam Bahasa Indonesia oleh Ameyuri Ringo. Support Ringo by considering becoming his Patron. Hari ini adalah peringatan seratus tahun kelahiran Murray Rothbard. Banyak tulisan telah membahas warisan Rothbard bagi gerakan libertarian secara umum. Tetapi bagaimana dengan warisannya bagi libertarian kiri secara khusus? Warisan…

Di Kevin Carson. Articolo originale: James Scott: Non-State Spaces and Zomian Culture, del 15 febbraio 2014. Tradotto in italiano da Enrico Sanna. Scarica: Destroying the Master’s House With the Master’s Tools: Some Notes on the Libertarian Theory of Ideology [PDF] Noi tendiamo a vedere l’ideologia dal punto di vista di chi governa, come uno strumento legittimante….

เควิน คาร์สัน. บทความต้นฉบับ:  What Is “Wokeism”?. 31 มีนาคม 2023. แปลเป็นภาษาไทยโดย Kin คำว่า “โว้ค” และ “ลัทธิโว้ค” กลายเป็นคำที่ปรากฏอยู่ดาษดื่นในกลุ่มฝ่ายขวาในช่วงปีเศษที่ผ่านมา คนลวงโลกอย่างคริส รูโฟ, เจมส์ ลินด์เซย์ และจอร์แดน ปีเตอร์สัน มักจะออกมาด่าทอสิ่งที่กล่าวอ้างว่าเป็นความเคลื่อนไหวของลัทธินี้อยู่เป็นประจำ จุดขายหลักของร็อบบี้ โซฟ แห่งนิตยสาร Reason คือการหยิบยกเหตุการณ์ล่าสุดของเหล่านักวิชาการผู้ทรงภูมิที่ถูก “แบน” โดย “พวกโว้ค” [หรือแปลตรงตัวคือ ฝูงชนผู้ตื่นรู้ – woke mob] เพียงเพราะ “ตั้งคำถาม” หรือถูก “เซ็นเซอร์เพราะความคิดเห็น” ขณะที่เครื่องหมายการค้าทางการเมืองของผู้ว่าการรัฐฟลอริดาอย่างรอน ดีซานติส คือการกวาดล้างพวกโว้คให้สิ้นซาก การนิยามความหมายที่ตายตัวและเป็นเนื้อเดียวกันของคำคำนี้เป็นเรื่องที่ค่อนข้างยาก เพราะมันถูกนำไปใช้เรียกสารพัดสิ่งที่มีคุณลักษณะร่วมกันเพียงประการเดียว นั่นคือสิ่งเหล่านั้นเป็นสิ่งที่พวกฝ่ายขวาหรือแนวร่วมสายกลางในสื่ออย่าง The Atlantic หรือหน้าบรรณาธิการของ NYT ไม่ชอบใจนัก เมื่อเบธานี แมนเดล คอลัมนิสต์ฝ่ายขวา ถูกจี้ให้จำกัดความคำว่า…

Oleh: Frank Miroslav. Teks aslinya berjudul “Networks Versus Hierarchies in Minneapolis’ Struggle Against ICE”. Diterjemahkan ke dalam Bahasa Indonesia oleh Ringo Support Ringo by considering becoming his Patron. Beberapa waktu terakhir saya sempat berpikir untuk menulis ulasan tentang buku Kevin Carson, The Desktop Regulatory State. Buku itu lah yang juga mendorong saya menjadi seorang anarkis…

William Gillis. Original: From Stirner to Mussolini, published on March 28th, 2022. Translated into Burmese by Hein Htet Kyaw. ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် လူဝီဂျီ ဖာဘရီ (Luigi Fabbri) နှင့် အာမန်ဒို ဘော်ဂီ (Armando Borghi) တို့သည် ၎င်းတို့၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သူအား ကွာရှင်းပြတ်စဲ၍ အရှက်ရစေခဲ့သည့် မင်းမဲ့ဝါဒီအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ပြန်ပေးဆွဲခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ထိုအမျိုးသမီးအား လိင်ဆက်ဆံရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်သည့် ကိုယ်အင်္ဂါချို့ယွင်းသူဖြစ်ကြောင်း ဆရာဝန်တစ်ဦးမှ လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုစေရန်အတွက် ၎င်း၏ဆန္ဒမပါဘဲ သားဖွားမီးယပ်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုကို အတင်းအဓမ္မ ပြုလုပ်ခိုင်းခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သုံးဦးစလုံးသည် အီတလီ မင်းမဲ့ဝါဒီအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ထင်ရှားသော ခေါင်းဆောင်များဖြစ်ကြပြီး…

Kevin Carson. Originale: Review of Pirate Enlightenment, by David Graeber. Traduzione di Enrico Sanna. Recensione di: David Graeber. L’utopia pirata di Libertalia, 2021. “Questo libro parla di regni pirati veri e immaginari.” Così attacca Graeber quello che probabilmente è l’ultimo libro col suo nome. “Un libro che parla di tempi e luoghi in cui distinguere…

เควิน คาร์สัน. บทความต้นฉบับ: Free Marketplace of Ideas — or Welfare State?. 20 มิถุนายน 2024. แปลเป็นภาษาไทยโดย Kin ดูเหมือนเหล่านักรบทางวัฒนธรรมฝ่ายขวาประเภทหนึ่งซึ่งไม่น้อยมักเรียกตนเองว่า “อิสรเสรีนิยม” มักจะสับสนว่า “ตลาดเสรีทางความคิด” (free marketplace of ideas) ที่แท้จริงหมายความว่าอย่างไร มนุษย์ผู้ที่นิยามตัวเองว่าเป็น “ผู้ยึดถือเสรีภาพในการพูดโดยสมบูรณ์” (free speech absolutists) เหล่านี้ไม่เคยหยุดแสดงความชื่นชมต่อจอห์น สจ็วร์ต มิลล์ และป่าวประกาศความเชื่อที่ว่า “ยารักษาคำพูดแย่ๆ คือการพูดให้มากขึ้น” (the cure for bad speech is more speech) แต่เมื่อต้องเผชิญหน้ากับการวิพากษ์วิจารณ์คำพูดแย่ๆ เหล่านั้นเข้าจริงๆ ในแบบที่จอห์น สจ็วร์ต มิลล์ เคยจินตนาการไว้เป๊ะๆ พวกเขากลับเริ่มโวยวายถึง “พวกโว้ค” (woke mobs) และ “วัฒนธรรมการแบน”…

Por Frank Miroslav. Artigo original: Networks Versus Hierarchies in Minneapolis’ Struggle Against ICE, 26 de enero de 2026. Traduzido para o português por p1x0. Saludos amigues, soy p1x0, Tradutor & anarquiste de vila, interessado na superação do Estado das coisas como estão. Considere apoiar meu trabalho Clicando Aqui. Faz algum tempo, estive pensando em escrever…

Di Kevin Carson. Articolo originario: Copyright Communism?, del 15 maggio 2009. Tradotto in italiano da Enrico Sanna. In un’intervista del 2005 Bill Gates liquidava il movimento open source/cultura libera definendolo “una sorta di comunismo aggiornato che vuole togliere l’incentivo di musicisti, cineasti e produttori di software in varie forme.” Sorvoliamo sul fatto che Gates sull’argomento…

C4SS. Original title: Back to Basics: What is Agorism and Counter-Economics?, published on September 2nd, 2016. Translated into Burmese by Hein Htet Kyaw. (၁) အဂိုရစ်ဝါဒ (Agorism) ဆိုတာ ဘာလဲ? ယခုဆွေးနွေးချက်တွင် ကျွန်တော့်အနေနဲ့ “၂၀၁ အဆင့်” (အဆင့်မြင့်) ဟု ခေါ်ဆိုလိုသော အဂိုရစ်ဝါဒဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်များစွာ ရှိနေပါတယ်။ ဒါပေသိ အခြေခံအကျဆုံး အယူအဆများကို လေ့လာဆန်းစစ်ရန် ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်း မရှိစေရန်အတွက် အခြေခံသဘောတရားများဆီသို့ နောက်ပြန်လှည့်ကြည့်ဖို့ အောက်ပါ ဥပမာမေးခွန်းများကို မေးမြန်းကြရန် လိုအပ်မည်ဟု ကျွန်တော် ထင်ပါတယ်။ ဥပမာ – တန်ပြန်ဘောဂဗေဒ…

Por Kevin Carson. Artigo original: Time for an Old Idea to Come Around Again? 18 de dezembro de 2025. Traduzido para o português por p1x0. Tecnologia Radical e Poder Vicinal Na Reason (“The Anarchist and the Republican,” 13 de Abril), Jesse Walker escreve sobre um período em que um Velho Direitista que escrevia discursos para…