วั คอรี มัสสิมิโน. บทความต้นฉบับ: Murray Rothbard’s Left-Libertarian Legacy. 2 มีนาคม 2026. แปลเป็นภาษาไทยโดย Kin นนี้เป็นวันครบรอบหนึ่งร้อยปีของเมอร์เรย์ รอธบาร์ด (Murray Rothbard) มีคนเขียนถึงมรดกของรอธบาร์ดต่ออิสรเสรีนิยมโดยทั่วไปไว้มากแล้ว แต่เขามีคุณูปการอย่างไรต่ออิสรเสรีนิยมฝ่ายซ้ายบ้าง มรดกของรอธบาร์ด? ต่ออิสรเสรีนิยมฝ่ายซ้าย? นักอิสรเสรีนิยมฝ่ายซ้ายและนักรอธบาร์ดนิยมส่วนใหญ่คงจะผงะเมื่อเห็นคำถามนี้ รอธบาร์ดมักถูกมองว่าเป็นตัวร้ายหรือไม่ก็ฮีโร่ฝ่ายขวา ซึ่งหลายครั้งการจัดหมวดหมู่เช่นนี้ก็มีเหตุผลของมันอยู่ เพียงแต่เรื่องราวจริงๆ ซับซ้อนกว่านั้นมาก คนส่วนใหญ่มักมองข้ามแนวโน้มแบบฝ่ายซ้ายในความคิดของรอธบาร์ด ซึ่งเห็นได้ชัดที่สุดในช่วงที่เขาเข้าร่วมขบวนการซ้ายใหม่ช่วงสั้นๆ แต่ก็ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ช่วงเวลานั้นแต่อย่างใด ด้วยสปิริตของการตรวจสอบอุดมการณ์ของนักคิดตามขนบอิสรเสรีนิยมด้วยแว่นแบบอิสรเสรีนิยมฝ่ายซ้าย ผมจึงขอเสนอการตรวจสอบมรดกทางความคิดของรอธบาร์ดดังต่อไปนี้ ผมจะเริ่มต้นด้วยด้านที่คุ้นเคยกันมากกว่า นั่นคือมรดกแบบฝ่ายขวา รอธบาร์ด: • มองว่าแนวคิดเสมอภาคนิยม (egalitarianism) คือการกบฏต่อธรรมชาติ (และเห็นว่าเราควรต่อต้านการกบฏดังกล่าว) • มีส่วนบุกเบิกอนาธิปไตยสายทุนนิยมอย่างชัดเจนเป็นครั้งแรก • มีทัศนคติเหยียดเชื้อชาติและสนับสนุน “วิทยาศาสตร์เชิงเชื้อชาติ” (racialist science) • มีทัศนคติเหยียดเพศ และอธิบายว่าขบวนการสตรีนิยมเกิดจากผู้หญิงที่เกลียดชังผู้ชายหรือเกลียดชังตัวเอง • มองข้ามประเด็นเรื่องการกีดกันรักต่างเพศ การเหยียดคนพิการ การเหยียดอายุ และ “วาทกรรมเหยื่อ” (victimologies)…

Oleh: Cory Massimino. Teks aslinya berjudul “Murray Rothbard’s Left-Libertarian Legacy”. DIterjemahkan ke dalam Bahasa Indonesia oleh Ameyuri Ringo. Support Ringo by considering becoming his Patron. Hari ini adalah peringatan seratus tahun kelahiran Murray Rothbard. Banyak tulisan telah membahas warisan Rothbard bagi gerakan libertarian secara umum. Tetapi bagaimana dengan warisannya bagi libertarian kiri secara khusus? Warisan…

Today is Murray Rothbard’s centennial birthday.  Many things have been written about Rothbard’s legacy for libertarians more generally, but what about left-libertarians in particular? Rothbard’s legacy? For left-libertarians? Most left-libertarians and most Rothbardians would recoil. Rothbard is usually viewed as either a right-wing villain or right-wing hero. Often, the right-wing classification has merit. But it’s…

C4SS Mutual Exchange Coordinator Cory Massimino was featured as a guest on Libertarianism.org’s Free Thoughts podcast to present an anarchist analysis of the influential libertarian thinker Murray Rothbard and his work. Their discussion is based on Cory’s contribution to the upcoming Routledge Handbook of Anarchy and Anarchist Thought co-edited by C4SS senior fellow Gary Chartier….